Vũ Lưu Xuân
Gã giọng ngậm ngùi:
-Chóng thật, mới đó đã trăm ngày, để tôi thắp cho nó nén nhang.
Tôi đưa gã lên căn gác gỗ. Hũ tro vẫn đặt trên mặt bàn, không có ảnh, chỉ có một bình hồng nhung, cắm theo kiểu Nhật, thấp, lòa xòa. Lúc sống, nó vốn thích hồng nhung. Gã thăp ba cây nhang, đứng lặng, không vái, khoảng năm phút. Lúc gã quay lại, tôi hỏi:
-Ông nói gì với nó mà lâu vậy?
-Có nói gì đâu, tôi chỉ đứng nhìn. Chúng ta thường xuyên bị cuốn dạt vào những khoảng tối, nhưng chính khoảng tối lại giúp nhìn đời rõ hơn.
Gã chợt hỏi:
-Rảnh không?
-Câu hỏi thừa. Già rồi, tôi chả bao giờ bận cả.
-Được, tôi sẽ dẫn ông đến thăm Thu. Rồi ông sẽ thấy, cuộc đời đầy rẫy những khoảng tối. Ông nhớ Thu không? Con bé trước ở trong trại, tôi đã có dịp nói với ông rồi đó.
-Nhớ, nó không còn ở trại nữa à?
-Hết hạn lâu rồi. Những ngày tháng còn lại, nó muốn có một không gian để thở và để viết, tôi giúp nó. Nó có khả năng, thời trẻ đã qua năm thứ hai đại học. Gặp khó khăn, bỏ ngang.
Gã dẫn tôi ra ngoại thành, vùng đồng quê. Căn nhà thấp, rêu phong, lẩn khuất giữa vườn cây, tĩnh lặng. Trước khi vào nhà, tôi hỏi gã:
-Ông xưng hô với nó thế nào?
Gã thản nhiên:
-Anh em. Lúc nó còn bán nhà hàng, đã có thời gian tôi với nó quan hệ trên mức tình cảm. Chả lẽ xưng hô bố con, chú cháu?
Giữa ban ngày, căn phòng hơi tối, nhưng sạch và gọn. Cạnh cửa sổ, một thân hình mảnh mai, gầy guộc, ngồi trầm ngâm bên trang giấy viết dở.
-Em đang làm gì vậy?
-Viết.
Cô gái ngẩng lên, sẽ sàng vuốt mái tóc dài che gần kín khuôn mặt. Khuôn mặt rất khó đoán tuổi. Bàn tay trắng muốt, nổi từng sợi gân xanh. Tôi chợt bắt gặp giữa khoảng tối của khuôn mặt một đôi mắt sâu thẳm, buồn vô cùng. Gã chỉ tôi, giới thiệu:
-Anh Xuân, nhà văn.
Giọng cô gái hờ hững:
-Hân hạnh, anh…
Tôi vội chặn ngang:
-Anh Hoàng lại đánh bóng rồi. Chú chẳng bao giờ là nhà văn. Thứ nhất, chú không có tác phẩm trình làng, thứ hai chú rất sợ những danh xưng, nào là nhà văn, nhà thơ, nghệ sĩ…. Danh xưng làm con người mòn đi, vì cố mài dũa chính mình để nhét cho lọt những chiếc khuôn.
Cô gái hỏi bâng quơ:
-Làm thế nào để khỏi mòn đi?
-Tuyệt đối chân thật với mình và với người, chỉ đơn giản vậy.
Cô gái nhìn tôi kỹ và lâu, gật gù:
-Cháu hiểu.
-Mà cháu đang viết gì đó?
-Một dạng tự truyện. Thật ra cháu chỉ ngồi tính sổ ba mươi năm làm người rồi ghi lại. Từ lúc sinh ra, lớn lên, bị cuốn trôi trong dòng đời, cố bơi vào bờ, lại bị cuốn trôi, lại cố bơi vào bờ. Cứ thế, một chuỗi những phấn đấu mệt mỏi đến tuyệt vọng. Điều cháu lo hơn hết: đuổi cho kịp thời gian, có thể chỉ tính bằng ngày.
-Vậy bây giờ cháu đang ở đâu? Trên bờ hay giữa dòng sông?
-Trên bờ, thở dốc vì kiệt lực.
-Tốt rồi. Chết đuối giữa dòng sông khổ lắm. Lúc đó mình không tự chủ được, đành phó mặc cho dòng nước cuốn đi.
Khuôn mặt cô gái dãn ra, thấp thoáng một chút ánh sáng. Cô lảng sang chuyện khác:
-Anh Hoàng ở chơi lâu không?
-Tới khi nào chủ nhân còn thích nói chuyện. À, em viết đến đâu rồi?
-Đến chỗ con gái em chết.
Tôi ngạc nhiên:
-Cháu có con à?
Cô cười:
-Đúng ra là con nuôi. Từ chốn sâu thẳm, người đàn bà nào cũng khao khát làm vợ và làm mẹ. Đứa bé đến với cháu rồi lại đi trong những thời điểm hết sức lạ lùng.
-Cháu kể lại, được không?
Nét mặt cô gái chợt tối đi, cô trầm ngâm, rồi ngước mắt nhìn tôi, giọng dứt khoát:
-Có gì phải dấu đâu. Cháu bị đưa lên trại sau khi công an bắt qủa tang đang bán dâm, án mười tám tháng cải tạo. Ở đó ngày dài và chán vô cùng, đặc biệt vào dịp tết, tuy ngoài đời cũng chẳng có chỗ để về, nhưng giữa thời khắc giao thừa, bám vào chấn song, nhìn ra ngoài trời, chờ đợi rất vu vơ, có thể là tiếng chuông chùa, từng giọt, từng giọt. Lúc ấy lòng chợt cảm thấy thiếu một cái gì đó rất thiêng liêng.
Cô gái gượng cười, tôi có cảm tưởng nụ cười là chiếc đập, chặn ngang dòng nước mắt.
-Đã bao giờ chú có cảm giác ấy chưa? Thiếu một chút gì đó rất thiêng liêng.
-Có, có đó, nhất là khi cuộc sống càng lúc càng cằn đi.
-Hàng ngày cháu miệt mài lao động để cố quên. Được hơn một năm, cháu tự nhiên cảm thấy trong người rất khác, uể ỏai, mệt mỏi. Kết qủa xét nghiệm: HIV dương tính. Đối với bọn người như chúng cháu đó là thứ định mệnh luôn lơ lửng, rình rập, nhưng khi đến, nó vẫn mang đầy vẻ tàn bạo, làm nghẹt thở, ngoài sức chịu đựng. Đầu óc cháu hỗn độn, vừa đầy ắp, vừa rỗng tuếch, nổi trội hơn hết là cảm giác tuyệt vọng, thật nặng nề. Cảm giác tuyệt vọng dẫn đến nhiều toan tính đen tối. Cháu muốn trốn trại, muốn trả thù đời, muốn sống thật điên những ngày còn sót lại, đôi lúc muốn tự tử. Và rồi con bé đến, thật tình cờ.
-Vậy đó, chúng ta luôn muốn làm chủ thân phận của mình, nhưng có những khúc quanh trong cuộc đời lại do một tình cờ quyết định. Vậy đó, cuộc đời là vậy đó. Cháu tiếp đi.
-Giữa lúc lòng cháu luôn nung nấu ý định tự tử thì một buổi sáng, lúc đi lao động nhẹ, bọn chắu bắt gặp ngay trước cổng trại một cái hộp các tông. Tiếng ọ ọe trong chiếc hộp làm cháu giật mình. Đó là một đứa bé tím ngắt, dúm dó. Chiếc hộp qúa nhỏ, khiến đôi chân của nó phải rút lại. Một vài con kiến bắt đầu bu lên mặt, lên người. Nhìn đứa bé, đột nhiên cháu có một cảm giác thật lạ lùng, giống như dòng điện chạy dài suốt sống lưng, lạnh buốt. Một sinh linh vô danh xuất hiện trong cuộc đời như thế đó, không được đón chào và cũng không được chấp nhận. Cháu vội ôm nó chạy vào phòng. Cố làm mọi cách để giữ lại mầm sống rất mong manh. Cháu thành công, nó bắt đầu sống cuộc sống con người. Bà quản giáo nhân hậu bất chấp nội quy, bằng lòng cho cháu giữ. Nó là con của cháu, vậy đó. Nó là con của cháu, đúng không?
Mãi tới lúc này tôi mới được thấy trên gương mặt cô gái một chút gì đó sinh động, ngời ngời. Có thể là một thoáng hạnh phúc rất hiếm và mong manh.
-Thế lúc ấy cháu còn nuôi ý định tự tử nữa không?
Cô gái cười, nói đùa:
-Người mẹ chưa một lần sinh nở rất vụng về, bận suốt ngày, có rảnh đâu mà tự tử. Con bé èo uột, khóc hoài, có lẽ đau nhức vì những vết lở lóet, cháu lây nước chè tươi tắm cho nó, vết thương có phần se lại, giúp nó ngủ yên. Khỏi khám, cháu cũng biết đó là dầu vết của căn bệnh AIDS quái ác. Cháu cố chăm chút, cho nó ăn thật nhiều, mong tạo cho sinh linh yếu ớt một chút sức đề kháng. Nó càng đau đớn, cháu càng thương và càng cảm thấy có trách nhiệm nhiều hơn. Có người bảo, ốc không mang nổi mình ốc, còn làm việc dở hơi, tào lao. Chú có nghĩ vậy không?
-Đúng rồi, cháu tào lao, nhưng đôi khi những việc làm dường như tào lao lại rất cần giữa muôn vàn tối tăm của cuộc sống. Nó nhen nhúm một chút hơi ấm trong lòng người thường rất giá lạnh.
-Cháu quên nói một điều, những ngày ở trại, anh Hoàng thỉnh thoảng vẫn đến thăm. Khi có đứa con, cháu làm mẹ, săn sóc, còn anh Hoàng cung cấp mọi phí tổn, phương tiện. Anh Hoàng giúp đỡ mẹ con cháu nhiều lắm.
Cô gái nhìn bạn tôi, không phả bằng ánh mắt của người tình, mà bằng ánh mắt cảm kích của kẻ mang ơn. Có lẽ cô gái trẻ chưa một lần trong đời nhìn gã bằng ánh mắt người tình. Gã cười, ngượng nghịu:
-Con bé mang đến cho em niềm vui, phải không?
-Vâng, niềm vui. Niềm vui làm mẹ, em chưa từng làm mẹ và niềm vui làm người có ích, em chưa từng làm người có ích.
Tôi chợt bùi ngùi:
-Thế đã đủ rồi, quá đủ rồi.
-Vâng, thế đã đủ rồi. Những niềm vui nho nhỏ, những ngọn nến thắp trong một đêm lạnh và tối. Niềm vui nho nhỏ thật sự cần cho cuộc sống đều đặn, tẻ nhạt.
Đầu cô gái cúi xuống thật thấp, thật thấp, khuất hẳn sau đôi tay đầy những lằn gân xanh. Tôi tò mò, muốn hỏi tiếp, nhưng không đủ can đảm phá tan sự yên lặng. Sự yên lặng đến giữa lúc chẳng còn gì để nói, hoặc có quá nhiều điều nên chẳng biết nói gì. Lát sau cô gái ngửng lên, tôi thấy trong đôi mắt buồn một ngấn nước long lanh.
-Chuyện của cháu chán ngắt, chú có muốn nghe tiếp không?
-Chú đang chờ nghe đây.
-Con bé chết khi lần đầu tiên biết bập bẹ tiếng Mẹ thiêng liêng nhất trong cuộc đời.
Đột nhiên cô gái khựng lại, khá lâu, rồi chợt đẩy qua tôi cuốn tập viết dở.
-Cháu vừa viết xong đoạn này, với những cảm xúc rất thật. Nếu muốn, chú tự xem đi, cháu hơi mệt.
Tôi hiểu tâm trạng cô. Ngôn ngữ chậm quá, nhiều khi không theo kịp cảm xúc, thứ cảm xúc tuôn trào thành nước mắt, chận ngang cuống họng. Cô muốn gậm nhấm nỗi đau trong thinh lặng, nỗi đau trong thinh lặng là nỗi đau được đẩy lên tới mức tột cùng.
-Cháu mệt hả, cứ nghỉ đi, chú không làm phiền cháu nữa. À này, chú mang về đọc được không?
-Có gì đâu, chú cứ mang về, sau đó cho cháu một lời khuyên.
-Lời khuyên hả? Chú có rất ít lời khuyên và rất ngại khi phải khuyên người khác. À, chú già rồi, đây là câu chú thường tự nhắc mình, cháu nghe xem có được không: hãy sống những ngày còn sống.
Buổi tối, ngồi bên bàn viết, trước mặt tôi là hũ tro, hũ tro của người đàn bà đã đầu độc đứa con dứt ruột đẻ ra, một giải pháp chẳng đặng đừng. Cạnh đó là ba cuốn tập học trò, quyển tự truyện của người con gái đang bước dần đến cái chết, người con gái đã vật lộn, cố níu lấy một sinh linh chợt đến rồi lại chợt đi. Trong không gian tĩnh lặng của đêm đen vừa đủ sâu, tôi nghe cả hai đều cất tiếng nói. Họ nói gì? Tôi cố hiểu mà không thể hiểu.
No comments:
Post a Comment